Ustawa o kredycie konsumenckim – zmiany w 2025

Projekt nowej ustawy o kredycie konsumenckim, opublikowany 7 lipca 2025 r., przynosi spore modyfikacje w obszarze ochrony klientów i zapewnienia przejrzystości rynku finansowego. Nowa ustawa o kredycie konsumenckim ma na celu dostosowanie polskich regulacji do wymogów prawa unijnego oraz odpowiedź na nieustannie zmieniający się rynek produktów finansowych. Zobaczmy, jakie będą najważniejsze zmiany. 

Czym jest ustawa o kredycie konsumenckim i jaki ma cel?

Ustawa o kredycie konsumenckim to podstawowy akt prawny regulujący zasady udzielania kredytów i pożyczek osobom fizycznym w Polsce. Treść ustawy określa przede wszystkim to, czym dokładnie jest kredyt konsumencki, jakie podmioty mogą go oferować i jakie elementy muszą znaleźć się w zawieranej umowie. Dzięki regulacjom możliwe jest zapewnienie konsumentom przejrzystości ofert i ochrony przed nieuczciwymi praktykami. 

Głównym celem ustawy jest ochrona konsumenta i jego interesów w kontekście rynku usług i produktów finansowych. Przykładowo, część zapisów ustawy nakłada na kredytodawców obowiązek rzetelnej oceny zdolności kredytowej, tak aby zminimalizować ryzyko zadłużania się przez klientów. Inne zapisy dotyczą praktyk stosowanych wobec konsumentów, co pozwala zmniejszyć skalę zjawiska nadużyć. 

Kiedy ustawa o kredycie konsumenckim się zmieni?

Nowy projekt ustawy o kredycie konsumenckim opublikowany został 7 lipca 2025 r. na stronie internetowej Rządowego Centrum Legislacji. Co ważne, opublikowanie projektu nie jest równoznaczne z wejściem nowych zapisów w życie. Na chwilę obecną, projekt nie został jeszcze przyjęty do ustawy i nie obowiązuje jako prawo, a jest jedynie skierowany do konsultacji publicznych oraz dalszych prac legislacyjnych.

Wejście ustawy w życie zaplanowano na 20 listopada 2026 r. Część regulacji została przyspieszona ze względu na konieczność implementacji unijnej dyrektywy o usługach finansowych zawieranych na odległość – przepisy modyfikujące ustawę o prawach konsumenta mają obowiązywać już od 19 czerwca 2026 r. 

Jaki jest zakres nowych zmian ustawy?

Nowelizacja ustawy o kredycie konsumenckim oznacza istotne modyfikacje obecnych przepisów. Zmiany odczują zarówno konsumenci, jak i instytucje pożyczkowe oraz banki. Zobaczmy, jakie najważniejsze aspekty kredytu konsumenckiego zmienią się, gdy nowe zapisy zaczną obowiązywać. 

Zwiększony zakres działania ustawy

Ustawa o kredycie konsumenckim dotychczas dotyczyła zobowiązań, których kwota nie przekracza 255 550 zł. Po wejściu w życie zmian, ustawą będą objęte również wszystkie inne rodzaje zobowiązań zaciągane przez konsumentów, bez względu na wysokość. Nie jest to jedyny aspekt, w którym definicja kredytu konsumenckiego się poszerzy. Nowe przepisy zakładają, że płatność odroczona (BNPL), najem i leasing z obowiązkiem lub możliwością wykupu, a także debety na koncie również są kredytem konsumenckim. 

Niezwykle istotną informacją jest fakt, iż nieoprocentowane zobowiązania bez żadnych dodatkowych kosztów również będą uznawane za kredyty konsumenckie. Wszelkie darmowe pożyczki i chwilówki, które do tej pory nie były regulowane przez ustawę, teraz również będą objęte jej zapisami. 

Nowe wymogi oceny zdolności kredytowej

Odczuwalną przez każdą ze stron zmianą będzie modyfikacja wymagań dotyczących weryfikacji zdolności kredytowej przed udzieleniem finansowania. Dotychczas wymagane było sprawdzanie klientów w zewnętrznych rejestrach (np. w bazach BIK) i zbieranie informacji od samych pożyczkobiorców, jednak na skutek zmian oświadczenie o dochodach i wydatkach będzie obowiązkowym załącznikiem do wniosku. 

Firmy pożyczkowe i banki przy dokonywaniu oceny ryzyka kredytowego nie będą mogli korzystać z informacji zebranych z mediów społecznościowych ani innych źródeł, których przetwarzanie naruszyłoby treść art. 9 ust. 1 RODO. Co więcej, instytucje mają zakaz udzielania kredytów konsumenckich jeśli przy negatywnej ocenie. Jeżeli zdolność kredytowa klienta jasno wskazuje na możliwość wystąpienia problemów w spłacie kredytu, finansowanie nie będzie mogło zostać przyznane. 

Zgoda na zaciągnięcie kredytu konsumenckiego

W ramach modyfikacji zasad sankcji kredytu darmowego, zakazane będzie stosowanie domniemania zgody przy zawieraniu umowy o kredyt konsumencki (i usługi dodatkowe związane z kredytem) poprzez działania domyślne, milczącą zgodę lub brak podjęcia jakiegokolwiek działania. Dotyczy to np. sytuacji, w której zgody na dodatkowe usługi są domyślnie zaznaczone w formularzu i to konsument musi wykazać się inicjatywą, aby je odznaczyć i nie narażać się na dodatkowe koszty. Brak wyraźnej zgody na zaciągnięcie kredytu konsumenckiego oznacza, że sankcja kredytu darmowego będzie mieć miejsce, a klient nie będzie musiał zwracać zobowiązania. 

Inne zmiany sankcji kredytu darmowego

Nowe przepisy przewidują możliwość proporcjonalnego stosowania sankcji kredytu darmowego, tak aby nałożona kara była równomierna do rodzaju naruszenia. Ustawa wyznacza jasne kryteria, dzięki którym sądy będą mogły w sposób rzetelny i niebudzący wątpliwości ocenić, kiedy sankcja powinna obowiązywać w pełnej wysokości, a kiedy może być ograniczona.

Jeżeli zostaną naruszone przepisy dotyczące m.in. oceny zdolności kredytowej, kosztów kredytu konsumenckiego lub formy i treści umowy kredytu, to konsument będzie zobowiązany do zwrotu jedynie części kapitałowej. W przypadku naruszeń uznawanych za mniej istotne (np. brak informacji o rodzaju zobowiązania), konsument będzie zobowiązany do zwrotu części kapitałowej wraz z odsetkami w wysokości 50% umownych odsetek – bez jakichkolwiek kosztów dodatkowych, takich jak prowizja. 

Obowiązki informacyjne

Spora część zapisów nowego projektu ustawy skupia się na sposobach informowania o produktach finansowych. Nowa ustawa zobowiązuje kredytodawców do przekazywania konsumentom formularza informacyjnego przed zawarciem umowy o kredyt konsumencki. Najważniejsze informacje dotyczące zobowiązania będą musiały znaleźć się na pierwszej stronie formularza informacyjnego w formacie A4. 

Ustawa przewiduje konieczność informowania o możliwości skorzystania z podmiotów świadczących usługi poradnictwa zadłużeniowego. Instytucje pożyczkowe i banki będą musiały również informować o aktualnej wysokości stóp referencyjnych – np. za pośrednictwem swoich stron internetowych i aplikacji mobilnych. 

Reklamy kredytów konsumenckich

Zmiany w reklamie dotyczą przede wszystkim przejrzystości i zakresu przedstawianych informacji. Każda reklama kredytu konsumenckiego musi zawierać informacje o RRSO, wysokości rat i całkowitego kosztu zobowiązania. Treść reklamowa będzie musiała w jasny sposób informować klienta o tym, że skorzystanie z usługi kosztuje. 

Modyfikacje dotykają także sposobu, w jaki przedstawia się kredyt konsumencki w odniesieniu do sytuacji lub potrzeb klientów. Zakazane będzie reklamowanie kredytu jako sposobu na spłatę długów, poprawy sytuacji finansowej, podniesienia poziomu życia (np. na remont domu lub lokalu mieszkalnego) lub uzyskania dodatkowych oszczędności. 

Taka reklama nie będzie mogła sugerować, że aktualnie istniejące zadłużenie lub informacje o nim nie wpłyną na ocenę zdolności kredytowej, a także skupiać się na kwestiach takich jak szybkość uzyskiwania środków i możliwość otrzymania rabatów na inne usługi. W reklamie nie może znaleźć się informacja o możliwości odroczenia spłaty zobowiązania na czas dłuższy niż trzy miesiące. 

Zakaz sprzedaży wiązanej 

Na skutek nowych regulacji, zakazane będzie stosowanie sprzedaży wiązanej przy kredytach konsumenckich. Możliwość zaciągnięcia takiego kredytu nie będzie zależna od korzystania z dodatkowych usług, a jedyny wyjątek stanowią bezpłatne rachunki płatnicze i oszczędnościowe. 

Ze względu na powyższe, konsumenci zyskują realną alternatywę przy wyborze ubezpieczenia kredytu. Jeśli takowe jest wymagane do zawarcia umowy, to konsument może przedstawić własną ofertę polisy od innego podmiotu. Przedstawiona przez klienta polisa musi jednak spełniać minimalne kryteria, jakie wyznaczył kredytodawca. 

Warta uwagi zmiana nastąpi również przy sprzedaży łączonej, bowiem kredytodawcy będą zobowiązani informować konsumentów o opcji nabycia przedmiotu umowy bez konieczności sięgania po usługi dodatkowe. W tym przypadku będzie to informacja o możliwości skorzystania z samego kredytu konsumenckiego.  

Najczęściej zadawane pytania