Weryfikacja w bazach dłużników – co sprawdzają firmy pożyczkowe?

Zaciągając pożyczkę, wiele osób zastanawia się, dlaczego instytucje finansowe tak dużą wagę przykładają do sprawdzania rejestrów osób zadłużonych. Weryfikacja w bazach dłużników to dziś standardowa procedura  – stosują ją zarówno banki, jak i większość firm pożyczkowych. Jakie informacje są sprawdzane w bazach i jak pozwalają instytucjom zweryfikować wiarygodność klientów?

Rejestry dłużników – jakie mają znaczenie przy pożyczce?

Na samym początku należy zastanowić się, dlaczego instytucje bankowe i pożyczkodawcy zaglądają do baz dłużników przy sprawdzaniu wniosków o kredyt lub pożyczkę. Takie działanie jest tak naprawdę jedną z najskuteczniejszych form weryfikacji rzetelności danej osoby i oceny zdolności kredytowej. 

Dzięki bazom BIK, BIG i innym, instytucja finansowa może sprawdzić, czy potencjalny pożyczkobiorca terminowo regulował wcześniejsze zobowiązania i czy nie widnieje na liście osób zalegających z płatnościami wobec wierzycieli. Pozwala to określić poziom ryzyka kredytowego i dostosowanie warunków finansowania do możliwości danej osoby. 

Dla klientów wpisy w bazach i rejestrach pełnią rolę swojego rodzaju wizytówki, ponieważ odnotowane informacje mogą mieć charakter zarówno pozytywny, jak i negatywny. Spłacając terminowo zobowiązania, dana osoba buduje pozytywną historię kredytową i ma większe szanse na korzystny kredyt o wysokiej kwocie finansowania. 

Jakie bazy dłużników sprawdzają firmy pożyczkowe?

Firmy pożyczkowe korzystają z kilku różnych baz, aby ocenić rzetelność finansową swoich klientów. W niektórych przypadkach dana firma weryfikuje więcej niż jedną bazę, aby mieć absolutną pewność przy ocenie ryzyka kredytowego – dotyczy to w szczególności zobowiązań z wysoką kwotą finansowania i długim czasem spłaty. 

Jakie rejestry sprawdzają pożyczkodawcy?

• BIK (Biuro Informacji Kredytowej) – jest to najważniejsza baza zawierająca historię kredytową klientów. Trafiają do niej dane dotyczące spłat wszelkich kredytów i pożyczek, a także informacji o opóźnieniach. Pozytywne wpisy w BIK mogą pomóc w uzyskaniu pożyczki, natomiast zaległości obniżają szanse na akceptację wniosku.
• BIG (Biura Informacji Gospodarczej) – to rejestry, w których znajdują się dane o zadłużeniach wobec różnych podmiotów, nie tylko tych działających w sferze finansów, ale również operatorów komórkowych, dostawców internetu czy też firm leasingowych. W Polsce działa kilka takich biur, m.in. KRD (Krajowy Rejestr Długów), BIG Infomonitor i ERIF. 

Jak wygląda proces weryfikacji w bazach? 

Każda instytucja finansowa przed weryfikacją musi uzyskać zgodę osoby ubiegającej się o pożyczkę. Najczęściej odbywa się to poprzez zaakceptowanie odpowiednich zapisów w formularzu wniosku. Do identyfikacji danej osoby w bazach używa się danych osobowych, podawanych we wniosku pożyczkowym – numeru PESEL, imienia i nazwiska oraz adresu zamieszkania. 

Sam proces sprawdzania danej osoby w bazach często przebiega automatycznie, co ma spore znaczenie przy rozwiązaniach takich jak internetowe chwilówki. Firmy pożyczkowe korzystają z systemów, które pozwalają w kilka sekund pobrać raport i zapoznać się z informacjami z wybranych rejestrów.

Na podstawie otrzymanego raportu firma pożyczkowa ocenia ryzyko, zwracając szczególną uwagę na zaległości i negatywne wpisy. Wyjątkowo negatywna historia kredytowa może oznaczać odrzucenie wniosku o pożyczkę. 

Jakie informacje widnieją w bazach?

Zakres informacji w generowanym raporcie różni się w zależności od rodzaju rejestru, ale kwestie interesujące pożyczkodawców i banki pozostają niezmienne. Instytucjom finansowym zaglądają do baz, aby uzyskać informacje takie jak:

• dane identyfikacyjne dłużnika
• szczegóły dotyczące aktualnych zobowiązań
• historia spłat, długów i zaległości
• wpisy pozytywne, tj. dotyczące spłat terminowych

Inne sposoby weryfikacji klientów

Bazy i rejestry zobowiązań, mimo iż kluczowe przy sprawdzaniu zdolności kredytowej, nie są jedynymi sposobami na weryfikację klientów. Tak naprawdę trudno jest obecnie uzyskać finansowanie jedynie na podstawie dowodu osobistego – instytucje chcą mieć pewność, że dana osoba nie będzie miała problemu z terminową spłatą wierzytelności. 

Bardzo często wymagane jest potwierdzenie źródła i wysokości dochodów. Klienci muszą przedstawić odpowiednie dokumenty, takie jak umowa o pracę, wyciąg bankowy lub zaświadczenie od pracodawcy. W przypadku mniejszych pożyczek akceptowane są również samodzielnie składane oświadczenia o dochodach. 

Przy większych kwotach pożyczek instytucje mogą poprosić o dodatkowe dokumenty potwierdzające dochody, np. deklarację PIT z ostatniego roku czy zaświadczenie z ZUS o wysokości emerytury.

Czy każdy pożyczkodawca sprawdza bazy?

Zgodnie z literą polskiego prawa (np. zapisami ustawy antylichwiarskiej), pożyczkodawca ma obowiązek zweryfikować zdolność kredytową klienta przed udzieleniem pożyczki. Musi w tym celu wykorzystać informacje od zaufanych dostawców, czyli m.in. z baz BIK i BIG. Gdy dostępne dane są niewystarczające, pożyczkodawca musi pozyskać od klienta dodatkowe dokumenty potwierdzające dochody i aktualną sytuację finansową. 

Na rynku możemy znaleźć jednak produkty takie jak „pożyczki bez BIK”. Czy jest to więc kłamstwo lub coś nielegalnego? Niekoniecznie, jest to bowiem pewien skrót myślowy, mający zapewnić klienta o niskich wymaganiach danego produktu finansowego. Przy pożyczce bez BIK bazy i rejestry również są sprawdzane, ale negatywne wpisy nie przekreślają szans na skorzystanie z zewnętrznego finansowania. 

Najczęściej zadawane pytania