Odstąpienie od pożyczki – jak zrezygnować z umowy?

Odstąpienie od pożyczki to prawo, o którym wielu konsumentów nie pamięta lub nie do końca wie, jak z niego skorzystać. Obowiązujące przepisy dają możliwość rezygnacji z zawartej umowy, jednak na ściśle określonych warunkach. Postanowiliśmy sprawdzić, kto może odstąpić od umowy i jakie skutki niesie za sobą takie działanie. 

Czym jest odstąpienie od umowy pożyczki?

Odstąpienie od umowy pożyczki to możliwość rezygnacji z zawartego zobowiązania bez konieczności podawania przyczyny takiej decyzji. Zgodnie z treścią zapisów w Ustawie o kredycie konsumenckim, pożyczkobiorca może odstąpić od umowy kredytowej w terminie 14 dni od dnia jej zawarcia. Dotyczy to wszystkich kredytów konsumenckich – zarówno pożyczek, jak i rozwiązań oferowanych przez banki. 

Każdy klient może odstąpić od zawartej umowy pożyczki lub kredytu gotówkowego niezależnie od tego, czy umowa została zawarta w placówce, online czy też na odległość, drogą korespondencyjną. Co ważne, instytucja finansowa nie może pobierać żadnych dodatkowych opłat za samo odstąpienie. Jedynym kosztem mogą być odsetki za sam okres faktycznego korzystania ze środków. 

Jakie skutki ma odstąpienie od pożyczki?

• pożyczkobiorca musi zwrócić otrzymane środki w ciągu 30 dni od złożenia oświadczenia o odstąpieniu od umowy
• koszty poniesione odgórnie za usługi, które nie zostały wykonane (np. ubezpieczenie kredytu, prowizja) zostają proporcjonalnie zwrócone pożyczkobiorcy
• wszystkie dodatkowe umowy powiązane z danym kredytem lub pożyczką wygasają, jeśli klient nie zdecyduje inaczej
• zabezpieczenia ustanowione na zobowiązaniu (np. poręczenie) wygasają

Kto  i kiedy może odstąpić od pożyczki?

Od umowy kredytowej może odstąpić każdy konsument, czyli osoba fizyczna zaciągająca pożyczkę na cele niezwiązane z działalnością gospodarczą lub zawodową. Należy wspomnieć, że możliwość odstąpienia obejmuje jedynie zobowiązania udzielane przez instytucje wpisane do rejestru KNF, takich jak banki i firmy pożyczkowe. Nie dotyczy to pożyczki prywatnej, ponieważ w świetle prawa nie jest to umowa o kredyt konsumencki. 

Okres 14 dni na odstąpienie od umowy liczony jest od dnia zawarcia umowy. Czy po upływie 14 dni konsument nadal może odstąpić od umowy o kredyt? Nie jest to wykluczone, jednak wymagany będzie kontakt z wierzycielem w celu negocjacji warunków dobrowolnego rozwiązania umowy lub wcześniejszej spłaty.

Jeśli przy udzielaniu pożyczki instytucja nie poinformuje klienta o prawie do odstąpienia, przewidywany termin na złożenie oświadczenia może być dłuższy i wynosić nawet 12 miesięcy. Jeżeli zastosowanie ma sankcja kredytu darmowego, klient nie musi również zwracać odsetek. 

Odstąpienie od umowy pożyczki – krok po kroku

Odstąpienie od umowy kredytu lub pożyczki nie jest skomplikowanym procesem i nie sprawia żadnych problemów, pod warunkiem, że pilnujemy ustawowo wyznaczonych terminów. Zobaczmy, jakie kroki trzeba podjąć, aby zrezygnować z już zawartej umowy. 

1. Sprawdź terminy – upewnij się, że od dnia zawarcia umowy nie minęło jeszcze 14 dni. W przeciwnym wypadku termin na odstąpienie minął, a złożenie oświadczenia nie przyniesie oczekiwanego rezultatu. 
2. Przygotuj oświadczenie – wzór oświadczenia o odstąpieniu znaleźć można najczęściej na stronie pożyczkodawcy lub jako gotowy szablon w sieci. Wypełnij dokument i upewnij się, że wszystkie informacje są zgodne ze stanem faktycznym. 
3. Wyślij oświadczenie do pożyczkodawcy – najbezpieczniej będzie przesłać oświadczenie listem poleconym z potwierdzeniem odbioru, aby mieć pewność, że pożyczkodawca otrzymał oświadczenie. 
4. Zwróć otrzymane środki – na zwrot środków z pożyczki konsument ma 30 dni od dnia złożenia oświadczenia. Należy uregulować zarówno pożyczoną kwotę, jak i naliczone odsetki. 
5. Sprawdź status zobowiązania – należy sprawdzać, czy wpłaty zostały odpowiednio zaksięgowane. Warto zajrzeć również do Biura Informacji Kredytowej, aby upewnić się, że informacja o rezygnacji z pożyczki została odnotowana. 

Czym różni się odstąpienie od wcześniejszej spłaty?

W teorii, skutki związane z odstąpieniem od umowy i jej wcześniejszą spłatą są bardzo zbliżone, ponieważ chodzi o wcześniejszą rezygnację ze zobowiązania. W praktyce między dwoma tymi procedurami występuje sporo różnic, które warto znać, aby uniknąć zbędnego zamieszania i nieporozumień. 

Główne różnice między odstąpieniem a wcześniejszą spłatą pożyczki to:

• obowiązujący termin – od pożyczki można odstąpić jedynie w ciągu 14 dni od dnia zawarcia umowy, natomiast wcześniejsza spłata może mieć miejsce w dowolnym momencie. 
• stan umowy – odstąpienie sprawia, że umowa traktowana jest tak, jakby nigdy nie została zawarta. Przy wcześniejszej spłacie umowa nie jest rozwiązywana, a jedynie zakończona szybciej. 
• dostępność – odstąpienie od umowy dotyczy przede wszystkim kredytów konsumenckich. Opcja wcześniejszej spłaty może obejmować także inne rodzaje produktów finansowych, takie jak pożyczka prywatna i kredyt hipoteczny. 
• ewentualne koszty – odstąpienie nie generuje dodatkowych kosztów, a zwrotowi podlega jedynie kwota kredytu wraz z odsetkami naliczonymi przez czas korzystania z kapitału. Wcześniejsza spłata w niektórych przypadkach może wiązać się z dodatkowymi opłatami.

Czy odstąpienie od pożyczki wpływa na zdolność kredytową?

Odstąpienie od podpisanej umowy kredytu konsumenckiego nie wpływa negatywnie na zdolność kredytową, pod warunkiem że pożyczkodawca zwrócił środki w ciągu 30 dni od dnia złożenia oświadczenia. W bazach BIK umowa zostanie odnotowana jako anulowana bądź odstąpiona i instytucje finansowe nie traktują tej informacji jako opóźnienia lub wpisu o negatywnym charakterze. Jest to informacja neutralna, która nie będzie mieć znaczenia przy staraniu się o kolejny kredyt. 

Sytuacja komplikuje się, gdy pożyczkobiorca nie zwróci środków w terminie 30 dni. Pożyczkodawca może wówczas zgłosić zaległość w spłacie kredytu do rejestrów dłużników. Taki ślad na historii poprzednich zobowiązań znacznie obniża zdolność kredytową i zmniejsza szansę na otrzymanie finansowania w przyszłości. 

Najczęściej zadawane pytania